Pumasok kami sa loob ng aming munting barong-barong. Kahit sira-sira ang mga dingding at yero, doon ikinuwento ni Dante ang buong katotohanan na nagpabago sa aming buhay.
Noong panahong sumabog ang balita ng aksidente sa barko, isa si Dante sa mga nakaligtas ngunit nawalan ng malay at memorya dahil sa malubhang pinsala sa ulo. Siya ay napadpad sa isang malayang isla sa ibang bansa kung saan kinupkop siya ng isang mayamang pamilya ng negosyante. Tumagal ng ilang taon bago tuluyang bumalik ang kanyang mga alaala. At nang maalala niya ako at ang kanyang mga anak, agad siyang nagsumikap na bumalik dito sa Pilipinas, gamit ang tagumpay at kayamanang naipundar niya sa tulong ng pamilyang kumupkop sa kanya.
“Hindi ko alam na buhay pa pala kayo sa isip at puso ko, Joy,” umiiyak na pagtatapat ni Dante habang nakatingin sa aming mga anak na kasalukuyang kumakain ng tinapay na binili ko kanina. “Akala ko iniwan na ako ng tadhana. Pero ngayon na nahanap ko na kayo, hindi na kayo kailanman mamumuhay sa hirap.”
Tumahimik ako nang ilang sandali. Tiningnan ko ang paligid ng aming bahay, ang mga basyong bote sa sulok, at ang sako ng mga pinulot ko kaninang madaling-araw. Naisip ko ang hirap, ang gutom, at ang mga gabing umiiyak ako habang kayakap ang mga anak ko. Subalit sa mga matang iyon ni Dante, nakita ko ang tunay na pagsisisi at ang pangako ng isang bagong bukas.
“Hindi naging madali ang lahat, Dante,” sabi ko sa mahinahong tinig. “Maraming gabi na tubig lang ang laman ng tiyan ng mga anak natin. Maraming beses akong hinusgahan ng mga tao sa kalsada dahil sa marumi kong damit at sa amoy ng pawis ko.”
Lumapit siya sa akin at lumuhod sa harap ng aking upuan. Hinawakan niya ang aking mga kamay na may pasa at gasgas mula sa pamumulot ng basura. “Alam ko, Joy. At babawi ako. Ibibigay ko sa inyo ang lahat ng nawala.”
Ilang araw ang lumipas, unti-unting nagbago ang aming buhay. Lumipat kami sa isang maaliwalas na tahanan. Hindi na kinakailangang gumising nang madaling-araw nina Mika at Junjun upang mag-abang ng pagkain, dahil mayroon na kaming sapat na hapag-kainan.
Ngunit kahit nasa karangyaan na kami ngayon, hinding-hindi ko kailanman nakalimutan ang mga araw na namumulot ako ng basura upang may maipakain lamang sa aking mga anak. Ang karanasang iyon ang nagpatibay sa aking pagkatao bilang isang ina, at nagpaalala sa akin na gaano man kadilim ang gabi, may liwanag na naghihintay sa bawat umaga.