Nakatayo si Ramon sa madilim na bangketa sa labas ng enggrandeng hotel, habang bumubuhos ang ambon sa kanyang mukha. Mahigpit ang kapit ng kanyang nanginginig na mga daliri sa makapal na sobreng iniabot ni Don Arturo. Sa bawat paghinga niya, nararamdaman pa rin niya ang panunuyo ng kanyang lalamunan—hindi dahil sa gutom, kundi dahil sa matinding kabang halos magpatigil sa tibok ng kanyang puso.
Nang buksan niya ang sobre sa ilalim ng malamlam na ilaw ng poste, nanlaki ang kanyang mga mata. Mga buong sanlibong piso, nakatali sa maayos na paper band. Hindi lamang ito basta panggastos sa ilang araw; daan-daang libong piso ito. Isang halagang hindi pa niya nahahawakan sa buong tatlumpu’t limang taon ng kanyang pamumuhay. Sa isang maralitang tulad niya na pinalayas sa paupahan at dalawang araw nang tanging tubig-gripo lang ang panlaman-tiyan, ang hawak niya ay langit at lupa ang katumbas.
Subalit sa gitna ng init ng salaping iyon, may nanunuot na lamig sa kanyang budhi.
“Kamukhang-kamukha mo ang kapatid kong si Manuel…”
Ang mga salitang iyon ni Don Arturo ay patuloy na umalingawngaw sa kanyang tainga. Hindi siya si Manuel. Hindi siya mayaman, hindi siya kamag-anak ng nobya, at higit sa lahat, pumasok lamang siya roon upang magnakaw ng pagkain mula sa buffet table. Paano kung bukas makalawa ay dumating ang totoong Tiyo Manuel? Paano kung matuklasan nilang isang impostor, isang taong-kalsada lamang ang nagbigay ng madamdaming talumpating nagpaluha sa buong bulwagan?
Naglakad si Ramon palayo sa hotel, tinatahak ang masukal at maputik na eskinita patungo sa inuupahan niyang maliit na barung-barong sa Tondo. Bawat anino sa kalsada ay tila mga matang nagmamasid at humuhusga sa kanya. Nang makarating siya sa kanyang maliit na silid, isinara niya ang lumang kahoy na pinto at ibinagsak ang sarili sa banig. Inilapag niya ang pera sa tabi ng kanyang sira-sirang unan.
Hindi siya nakatulog nang gabing iyon. Bawat titig niya sa kisameng tumutulo ay nagpapaalala sa kanya ng mukha ni Isabelle—ang nobyang umiiyak habang yakap ang kanyang ama. Naalala niya ang sarili niyang pamilya bago ito nawasak. Ang kanyang namayapang ama na pumanaw nang may sama ng loob sa kanya dahil sa mga kabataang pagkakamali. Ang mga salitang binitawan niya sa entablado ay hindi galing sa script ng isang mayamang tiyuhin; galing iyon sa sarili niyang sugat, sa sarili niyang pangungulila at panghihinayang na hindi na niya kailanman maiwawasto.
Kinaumagahan, maagang gumising si Ramon. Sa halip na ipambili agad ng marangyang gamit ang pera, ibinayad muna niya ang tatlong buwang utang sa upa sa kanyang matandang kasero. Bumili siya ng simpleng malinis na damit, bagong pantalon, at maayos na sapatos. Naisip niyang magsimula ng maliit na karinderya o mag-invest sa munting tindahan gaya ng matagal na niyang pinapangarap. Ngunit habang naglalakad siya sa palengke upang magtingin ng mga gamit sa pagluluto, isang kakaibang balita ang nakarating sa kanya mula sa telebisyon ng isang bukas na karenderya.
Sa balita sa telebisyon, ipinapakita ang larawan ng isang kilalang negosyante: si Don Arturo Montemayor. Ayon sa balita, matapos ang kasal ng kanyang nag-iisang anak na si Isabelle kagabi, isinugod ang don sa pribadong ospital sa Makati dahil sa biglaang paninikip ng dibdib dulot ng matinding emosyon at komplikasyon sa puso. Ngunit ang higit na nakapukaw sa atensyon ni Ramon ay ang ulat ng reporter:
“Ayon sa pamilya Montemayor, bago mawalan ng malay ang negosyante, paulit-ulit nitong hinahanap ang kanyang kapatid na si Manuel, na sinasabing nagbalik kagabi ngunit muling nawala nang hindi nag-iiwan ng anumang address o numero ng telepono…”
Napatigil si Ramon sa paghakbang. Nanghina ang kanyang mga tuhod. Hawak niya sa bulsa ang perang ibinigay ng matanda, ngunit parang naging mga nagbabagang uling ang bawat papel.
Kung mananahimik siya, ligtas siya. Walang maghahanap sa kanya dahil wala namang may alam ng tunay niyang pangalan. Maaari niyang gamitin ang pera, magtayo ng negosyo sa probinsya, at kalimutan ang buong pangyayari. Ngunit kung gagawin niya iyon, magiging ganap siyang magnanakaw—isang taong sumira sa huling pag-asa ng isang matandang nag-aagaw-buhay na naniwalang nagkaayos na sila ng kanyang tunay na kadugo.
“Hindi ko kayang dalhin ang kasinungalingang ito habambuhay,” bulong ni Ramon sa sarili, nanginginig ang mga labi.
Umuwi siya, kinuha ang natitirang pera sa bag, at inilagay sa isang malinis na brown envelope. Idinagdag niya roon ang isang sulat-kamay na liham kung saan nakasaad ang buong katotohanan: na siya ay si Ramon Dela Cruz, isang dating trabahador sa bodega na tinanggal sa trabaho, pumasok sa reception dahil sa kumakalam na tiyan, at hindi ang totoong Manuel.
Sumakay siya ng jeep patungo sa Makati Medical Center. Pagdating sa ospital, napansin niya agad ang mahigpit na seguridad. Maraming mamahaling sasakyan ang nakaparada, at may mga guwardiya sa VIP wing. Hindi siya maaaring pumasok basta-basta.
Habang nag-iisip siya kung paano iaabot ang sobre sa pamilya nang hindi lumilikha ng gulo, biglang bumukas ang elevator sa lobby. Lumabas mula roon si Isabelle, kasama ang kanyang asawang si Fernando. Mugto ang mga mata ng babae, bakas ang puyat at labis na pag-aalala.
Nang magtagpo ang kanilang mga paningin, napatigil si Isabelle. Nanlaki ang mga mata ng babae at mabilis na lumapit sa kanya.
“Tiyo Manuel!” sigaw ni Isabelle, na agad siyang niyakap nang mahigpit sa harap ng maraming tao sa lobby. “Akala namin umalis ka na naman nang tuluyan! Hinahanap ka ni Daddy! Nagkaka-arrhythmia siya, at sabi ng doktor, kailangan niyang makita ang pamilya niya para lumakas ang loob niyang lumaban sa operasyon!”
Naramdaman ni Ramon ang mainit na luha ng babae sa kanyang balikat. Bawat tibok ng puso ni Isabelle ay sumasalamin sa wagas na pagmamahal ng isang anak. Si Fernando naman ay lumapit at magalang na yumuko, nagpapasalamat sa kanyang presensya.
“Ma’am… Isabelle…” pautal na sabi ni Ramon, pilit na kumakawala nang marahan sa yakap. “Kailangan nating mag-usap. Hindi po ako ang iniisip ninyo.”
“Tiyo, huwag mo munang isipin ang tampuhan ninyo ni Daddy noon,” pakiusap ni Isabelle, hindi pinapansin ang sinasabi niya. “Sinabi sa akin ni Daddy ang lahat ng sinabi mo kagabi bago siya mawalan ng malay. Ang sabi niya, pinaramdam mo sa kanya kung gaano kaiksi ang buhay para magtanim ng galit. Please, umakyat tayo sa kwarto niya. Kahit limang minuto lang.”
Naluklok si Ramon sa pinakamabigat na sitwasyon sa kanyang buhay. Kung aamin siya rito sa lobby, sisirain niya ang natitirang pag-asa ng pamilya sa oras ng kritikal na kondisyon ng matanda. Maaari itong magdulot ng matinding sama ng loob na lalong magpapalubha sa sakit ni Don Arturo. Ngunit kung sasama siya at magpapatuloy sa pagkukunwari, lalo lamang lalalim ang kasalanan at panlilinlang na kanyang sinimulan.
Huminga nang malalim si Ramon. Hinawakan niya ang sobre sa kanyang bulsa. Nagpasya siyang sumama sa silid, ngunit may matibay na panata sa sarili: haharapin niya ang matanda, titiyakin niyang maayos ang kalagayan nito, at pagkatapos ay buong-tapang niyang ipapaliwanag ang hubad na katotohanan, anuman ang maging kaparusahan sa kanya ng batas.
Nang bumukas ang pinto ng Intensive Care Unit, bumungad sa kanila ang tunog ng mga makinang sumusukat sa tibok ng puso. Nakahiga si Don Arturo, maputla, may mga nakakabit na tubo sa katawan, ngunit gising ang mga mata nito.
Nang marinig ng don ang yabag ng mga paa at makita ang mukha ni Ramon na papalapit sa gilid ng kama, biglang nagliwanag ang nanghihina nitong mukha. Bahagyang tumaas ang linya sa heart monitor, na nagpapakita ng pagbabalik ng sigla.
“Manuel…” mahinang sambit ng matanda, iniuunat ang nanghihinang kamay. “Bumalik ka…”
Lumapit si Ramon, lumuhod sa tabi ng kama, at hinawakan ang malamig na kamay ng don. Sa sandaling iyon, naramdaman ni Ramon ang bigat ng buong mundo sa kanyang mga balikat. Paano niya sasabihin sa isang taong humihawak sa kanyang palad na parang isang salbabida na ang taong kaharap nito ay isa lamang estranghero na nagutom sa kalsada?