Isang taon ang lumipas mula nang mawala si Isabella.

Ang buhay ko sa Quezon City ay ganap nang nagbago. Bagamat nagpapatuloy ako sa pagiging doktor sa pampublikong ospital, nagpasya akong tuparin ang isa pang malaking pangarap na itinanim sa akin ng nakaraan at pinatindi ng huling liham ng aking asawa.

Gamit ang mga naipon ko at ang tulong ng pamilya ni Isabella, nagtayo ako ng isang maliit ngunit kumpletong community clinic sa isang liblib na barangay sa Bulacan—ang parehong lugar kung saan kami nagkakilala noong mga bata pa kami. Pinangalanan ko itong Isabella Reyes-Mendoza Health Center, bilang pag-alala sa babaeng nagturo sa akin ng tunay na kahulugan ng pagmamahal at paglilingkod.

Araw-araw, kapag pumapasok ako sa klinika at sinusuot ang aking puting coat, hindi na lamang simpleng uniporme ang tingin ko rito. Ito ay sagisag ng isang panata—isang pangakong sinimulan ko sa murang edad at tinapos ng isang dalagang nagbigay-liwanag sa pinakamadilim na sandali ng aking propesyon.

Isang umaga, habang naghahanda ako para sa aking mga pasyente, pumasok ang isang batang babae na may dalang lumang manika. Mukhang galing siya sa malayo, at bakas sa kanyang mukha ang pagod at takot. Agad ko siyang nilapitan, lumuhod sa kanyang antas, at ngumiti.

“Bakit ka umiiyak?” tanong ko, habang kinukuha ang malinis na panyo mula sa aking bulsa.

“Nawala po kasi ang manika ko, tapos masakit po ang tiyan ko,” nanginginig niyang sagot.

Kinuha ko ang panyo at dahan-dahang pinuponasan ang kanyang mga luha. Naglabas din ako ng isang maliit na kendi mula sa drawer at iniabot sa kanya.

“Huwag kang mag-alala,” sabi ko habang nakatitig sa kanyang mga mata, na labis na nagpaalala sa akin kay Isabella noon. “Gagamutin kita. Walang iiyak dito.”

Nangumusta ang bata at ngumiti nang unti-unti. Sa sandaling iyon, naramdaman ko ang malamig na simoy ng hangin sa labas ng bintana—isang simoy na tila nagmula sa malayo, parang isang banayad na yakap mula sa isang taong hindi kailanman nawala sa aking puso.

Ang kasal namin ni Isabella ay tumagal lamang ng tatlong araw. Subalit ang pagmamahal na ibinigay niya sa loob ng maikling panahong iyon ay sapat para maging gabay ko sa buong buhay ko. Namatay siya nang may ngiti sa kanyang labi, at sa bawat buhay na naililigtas ko ngayon sa klinika, patuloy siyang nabubuhay.